HỘI ĐỒNG PHỐI HỢP CÔNG TÁC 
PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CỦA CHÍNH PHỦ

ĐẶC SAN
TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT
Số 02

CHỦ ĐỀ  
TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN 
XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT 
VỀ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG     

HÀ NỘI - NĂM 2010

CHUYÊN ĐỀ

TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ, PHƯỜNG,THỊ TRẤN THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT 
VỀ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG

- Trần Văn Khương – Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Tài   nguyên và Môi trường
- Ths. Nguyễn Hồng Quang - Vụ Pháp chế, Bộ Tài nguyên và Môi trường

PHẦN I
TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ ĐẤT ĐAI
I. TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN TRONG CÔNG TÁC QUY HOẠCH, KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT
1. Ủy ban nhân dân xã không thuộc khu vực quy hoạch phát triển đô thị trong kỳ quy hoạch sử dụng đất có trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết của xã; có trách nhiệm trình Hội đồng nhân dân cấp xã thông qua quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trước khi trình Ủy ban nhân dân huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh xét duyệt các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất của xã. Đối với các địa phương không có tổ chức Hội đồng nhân dân thì Ủy ban nhân dân có trách nhiệm lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt. Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc lập quy hoạch sử dụng đất của địa phương mình thì tổ chức thực hiện việc lập bản đồ quy hoạch sử dụng đất của địa phương đó (khoản 4, khoản 6 Điều 25 Luật Đất đai; khoản 6 Điều 15 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai - sau đây viết tắt là Nghị định số 181/2004/NĐ-CP; khoản 2 Điều 6 và khoản 3 Điều 8 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư - sau đây viết tắt là Nghị định số 69/2009/NĐ-CP; khoản 4 Điều 20 Luật Đất đai).
2. Ủy ban nhân dân phường, thị trấn, Ủy ban nhân dân xã thuộc khu vực quy hoạch phát triển đô thị có trách nhiệm phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường trong việc xác định nhu cầu sử dụng đất của ngành, địa phương. Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh tổ chức thực hiện việc lập quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết của phường, thị trấn và xã thuộc khu vực quy hoạch phát triển đô thị (khoản 5 Điều 15 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
3. Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm công bố công khai quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết của địa phương tại trụ sở Ủy ban nhân dân trong thời hạn không quá ba mươi ngày làm việc, kể từ ngày quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đó được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định hoặc xét duyệt; công khai các dự án, công trình đầu tư đã được xét duyệt ; việc công bố công khai này phải được thực hiện trong suốt thời gian của kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có hiệu lực (khoản 1, khoản 3 Điều 28 Luật Đất đai; khoản 3 Điều 27 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
4. Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm lưu trữ hồ sơ quy hoạch, kế  hoạch sử dụng đất của cấp mình (khoản 2 Điều 25 Thông tư số 19/2009/TT-BTNMT ngày 02 tháng 11 năm 2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết việc lập, điều chỉnh và thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất - sau đây viết tắt là Thông tư số 19/2009/TT-BTNMT).
5. Trong việc quản lý, thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm:
- Xác định cụ thể diện tích, ranh giới đất lúa nước, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ ngoài thực địa (khoản 1 Điều 10 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP).
- Tổ chức, chỉ đạo và theo dõi việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương; phát hiện, ngăn chặn các hành vi sử dụng đất trái với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố; khi phát hiện những trường hợp sử dụng đất không đúng quy hoạch, kế hoạch đã được công bố thì xử lý theo thẩm quyền hoặc đề nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để xử lý. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm chính về việc không ngăn chặn, không xử lý kịp thời, để xảy ra trường hợp sử dụng đất không đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt tại địa phương (khoản 1 Điều 29 Luật Đất đai; khoản 2 Điều 28 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
- Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của địa phương đến ngày 31 tháng 12 cho Ủy ban nhân dân cấp huyện trước ngày 15 tháng 01 năm sau (khoản 4 Điều 28 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
II. TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN TRONG CÔNG TÁC GIAO ĐẤT, CHO THUÊ ĐẤT, THU HỒI ĐẤT, CHUYỂN MỤC ĐÍCH SỬ DỤNG ĐẤT
1. Trong giao đất, cho thuê đất đối với hộ gia đình, cá nhân:
- Về việc giao đất trồng cây hàng năm, đất làm muối cho hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, làm muối: Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất nông nghiệp lập phương án giao đất và đề nghị Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh quyết định giao đất nông nghiệp đối với những địa phương chưa giao đất cho hộ gia đình, cá nhân theo quy định của pháp luật về đất đai (khoản 2 Điều 71 Luật Đất đai). 
- Lập Hội đồng tư vấn giao đất của địa phương, niêm yết công khai danh sách các trường hợp được giao đất tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã trong thời hạn mười lăm (15) ngày làm việc và tổ chức tiếp nhận ý kiến đóng góp của nhân dân; hoàn chỉnh phương án giao đất trình Hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua trước khi trình Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh xét duyệt (khoản 1 Điều 123 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
- Về việc giao đất, cho thuê đất trồng cây lâu năm, đất rừng sản xuất, đất rừng phòng hộ, đất vùng đệm của rừng đặc dụng, đất nuôi trồng thủy sản, đất nông nghiệp khác đối với hộ gia đình, cá nhân thì Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm: 
+ Nhận đơn xin giao đất, thuê đất; dự án, báo cáo đánh giá tác động môi trường (nếu có) của hộ gia đình, cá nhân.
+ Thẩm tra, ghi ý kiến xác nhận vào đơn xin giao đất, thuê đất về nhu cầu sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân đối với trường hợp đủ điều kiện và gửi đến Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường.
- Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền cho thuê đất thuộc quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn. Không được ủy quyền việc cho thuê đất thuộc quỹ đất công ích này (khoản 3, 4 Điều 37 Luật Đất đai).
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm đề nghị việc giao đất sản xuất từ nguồn thu hồi từ các nông trường, lâm trường cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo để chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định. (Điều 6 Quyết định số 146/2005/QĐ-TTg ngày 15 tháng 6 năm 2005 của Thủ tướng Chính phủ về chính sách thu hồi đất sản xuất của các nông trường, lâm trường để giao cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo).
- Trường hợp đã giao đất nông nghiệp vượt hạn mức. Căn cứ vào hạn mức giao đất nông nghiệp quy định tại Điều 70 của Luật Đất đai và quy định tại Điều 69 của Nghị định số 181/2004/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân cấp xã rà soát, lập danh sách các hộ gia đình, cá nhân có diện tích đất nông nghiệp được giao vượt hạn mức và báo cáo Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh để cho thuê theo quy định (Điều 71 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP). 
- Về việc giao đất làm nhà ở đối với hộ gia đình, cá nhân tại nông thôn không thuộc trường hợp phải đấu giá quyền sử dụng đất (Điều 124 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP):
+ Nhận đơn xin giao đất của hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu sử dụng đất để làm nhà ở. 
+ Lập phương án giao đất làm nhà ở gửi Hội đồng tư vấn giao đất của xã xem xét, đề xuất ý kiến đối với phương án giao đất; niêm yết công khai danh sách các trường hợp được giao đất tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã trong thời hạn mười lăm (15) ngày làm việc và tổ chức tiếp nhận ý kiến đóng góp của nhân dân; hoàn chỉnh phương án giao đất, lập hồ sơ xin giao đất gửi Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường. 
+ Tổ chức bàn giao đất trên thực địa cho hộ gia đình, cá nhân đã có quyết định giao đất của Ủy ban nhân dân cấp huyện.
- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm xác nhận nhu cầu sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân thể hiện trong đơn xin giao đất, thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; xác nhận nhu cầu sử dụng đất của cộng đồng dân cư thể hiện trong đơn xin giao đất (khoản 2 Điều 27 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP).
2. Đối với việc chuyển mục đích sử dụng đất, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm: Nhận hồ sơ đăng ký chuyển mục đích sử dụng đất đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân tại nông thôn chuyển mục đích sử dụng đất không phải xin phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền để chuyển cho văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất và trả lại Giấy chứng nhận đã chỉnh lý hoặc hồ sơ (đối với trường hợp không được chuyển mục đích) cho người sử dụng đất (Điều 124 Luật Đất đai và Điều 133 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
3. Trong việc thu hồi đất đối với trường hợp bị thu hồi theo quy định tại các khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 và 12 Điều 38 của Luật Đất đai, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm:
- Quản lý đất đã thu hồi thuộc khu vực nông thôn do cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất thực hiện việc thu hồi đất đối với các trường hợp quy định tại các khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 và 12 Điều 38 của Luật Đất đai (khoản 3 Điều 41 Luật Đất đai).
- Xác nhận không có người thừa kế đối với trường hợp thu hồi đất quy định tại khoản 7 Điều 38 của Luật Đất đai (khoản 2 Điều 132 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
4. Trong việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định tại khoản 1 Điều 38 Luật Đất đai, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm: 
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm phối hợp với chủ đầu tư phổ biến kế hoạch khảo sát, đo đạc cho người sử dụng đất trong khu vực dự án và yêu cầu người sử dụng đất tạo điều kiện để chủ đầu tư thực hiện việc điều tra, khảo sát, đo đạc xác định diện tích đất để lập dự án đầu tư (khoản 3 Điều 29 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP).
- Tổ chức tuyên truyền về mục đích thu hồi đất, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án;
- Phối hợp với Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thực hiện xác nhận đất đai, tài sản của người bị thu hồi;
- Phối hợp và tạo điều kiện hỗ trợ cho việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người bị thu hồi đất và tạo điều kiện cho việc giải phóng mặt bằng (khoản 3 Điều 43 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP).
- Ủy ban nhân dân cấp xã có đất bị thu hồi cử đại diện tham gia là thành viên Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cấp huyện do lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp huyện làm Chủ tịch Hội đồng (khoản 2 Điều 25 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP).
- Đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã cùng với đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã, đại diện những người có đất bị thu hồi xác nhận vào biên bản niêm yết công khai phương án bồi thường (khoản 2 Điều 30 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP).
- Phối hợp với đại diện của Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã nơi có đất thu hồi vận động thuyết phục người có đất bị thu hồi chấp hành việc bàn giao đất đã bị thu hồi cho Nhà nước (khoản 1 Điều 32 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP).
- Xác nhận vào biên bản bàn giao đất giữa Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng và người có đất bị thu hồi (khoản 2 Điều 29 Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01 tháng 10 năm 2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất - sau đây viết tắt là Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT).
- Xác nhận là đất không có tranh chấp đối với các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định theo quy định tại Điều 8 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (sau đây viết tắt là Nghị định số 197/2004/NĐ-CP), Điều 44, Điều 45 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày  25 tháng 5 năm 2007 quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai (sau đây viết tắt là Nghị định số 84/2007/NĐ-CP).
- Xác nhận cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có các công trình là đình, đền, chùa, miếu, am, từ đường, nhà thờ họ là đất không có tranh chấp (khoản 10 Điều 8 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP).
- Xác nhận đối với trường hợp diện tích đo đạc thực tế nhiều hơn diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất là do khai hoang hoặc nhận chuyển quyền của người sử dụng đất trước đó, đất đã sử dụng ổn định và không có tranh chấp (khoản 3 Điều 47 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP).
- Xác nhận Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng, cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất và giấy tờ giao nhà tình nghĩa gắn liền với đất (khoản 1 Điều 3 Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT).
- Xác nhận cho đối tượng được hỗ trợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất là hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng đủ điều kiện được giao đất nông nghiệp theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 14 của Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT, nhưng chưa được giao đất nông nghiệp và đang sử dụng đất nông nghiệp do nhận chuyển nhượng, nhận thừa kế, được tặng cho, khai hoang theo quy định của pháp luật là đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp (khoản 1 Điều 14 Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT).
III. TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN TRONG CÔNG TÁC LẬP VÀ QUẢN LÝ HỒ SƠ ĐỊA CHÍNH; CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT, QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ TÀI SẢN KHÁC GẮN LIỀN VỚI ĐẤT; THỐNG KÊ, KIỂM KÊ ĐẤT ĐAI
1. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc quản lý hồ sơ địa chính, chỉnh lý hồ sơ địa chính, cung cấp thông tin đất đai từ hồ sơ địa chính:
- Chịu trách nhiệm bảo đảm các điều kiện cho việc bảo quản hồ sơ địa chính và các tài liệu có liên quan đến hồ sơ địa chính (Thông tư số 09/2007/TT-BTNMT ngày 02 tháng 8 năm 2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc hướng dẫn việc lập, chỉnh lý, quản lý hồ sơ địa chính - sau đây viết tắt là Thông tư số 09/2007/TT-BTNMT).
- Quản lý, lưu trữ hồ sơ địa chính và cập nhật, chỉnh lý vào hồ sơ địa chính trên giấy đang quản lý đối với tất cả các trường hợp biến động về sử dụng đất (Thông tư số 09/2007/TT-BTNMT) 
- Cung cấp thông tin đất đai của địa phương dưới hình thức tra cứu thông tin, trừ các thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước không được phép công bố. Cung cấp thông tin ngay trong ngày nhận được phiếu yêu cầu.
2. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc cấp Giấy chứng nhận:
- Xác nhận các trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp; xác nhận phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt hoặc chưa có quy hoạch được xét duyệt tại thời điểm làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận trong các trường hợp theo quy định của pháp luật cần phải được xác nhận; xác nhận là đất sử dụng chung cho cộng đồng và không có tranh chấp; xác nhận về nhu cầu sử dụng đất, xác nhận đất không có tranh chấp của cơ sở tôn giáo để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận (Điều 50, 51 Luật Đất đai; Điều 3, Điều 14, 15, 16 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP).
- Xác nhận diện tích đất đo đạc thực tế nhiều hơn diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất là do khai hoang hoặc nhận chuyển quyền của người sử dụng đất trước đó, đất đã được sử dụng ổn định và không có tranh chấp hoặc do lấn, chiếm (khoản 2 Điều 18 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP).
- Xác nhận về thời điểm bắt đầu sử dụng đất và mục đích sử dụng đất trên cơ sở thu thập ý kiến của những người đã từng cư trú cùng thời điểm bắt đầu sử dụng đất của người có yêu cầu xác nhận trong khu dân cư (thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc, tổ dân phố) nơi có đất đối với các trường hợp không có một trong các loại giấy tờ quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP (khoản 4 Điều 3 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP).
- Xác nhận về thời điểm mua, nhận tặng cho, đổi, nhận thừa kế nhà ở, công trình xây dựng cho người đề nghị chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, công trình xây dựng; xác nhận về nhà ở, công trình xây dựng đã được xây dựng trước ngày 01 tháng 7 năm 2006, nhà ở, công trình xây dựng không có tranh chấp, được xây dựng trước khi có quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng hoặc phải phù hợp quy hoạch đối với trường hợp xây dựng sau khi có quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch điểm dân cư nông thôn theo quy định của pháp luật; xác nhận về nhà ở không thuộc trường hợp phải xin giấy phép xây dựng, không có tranh chấp và đáp ứng điều kiện về quy hoạch như trường hợp nhà ở, công trình xây dựng trước ngày 01 tháng 7 năm 2006 đối với trường hợp nhà ở xây dựng, công trình xây dựng từ ngày 01 tháng 7 năm 2006 (khoản 1 Điều 8, khoản 1 Điều 9 Nghị định số 88/2009/NĐ-CP ngày 19 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ về cấp Giấy chứng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất - sau đây viết tắt là Nghị định số 88/2009/NĐ-CP).
- Xác nhận không có tranh chấp về quyền sở hữu rừng đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư không có giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 10 Nghị định số 88/2009/NĐ-CP trồng rừng sản xuất bằng vốn của mình (khoản 4 Điều 10 Nghị định số 88/2009/NĐ-CP).
- Xác nhận đơn vị vũ trang nhân dân đang sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh có tên trong sổ địa chính của xã, phường, thị trấn đã sử dụng ổn định và không có tranh chấp để làm hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Điều 138 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP). 
- Xác nhận cho các trường hợp người đang trực tiếp sử dụng nhà đất không có các giấy tờ hợp lệ chứng minh là chủ sở hữu, sử dụng nhà đất đó hoặc người đang trực tiếp sử dụng nhà đất không đứng tên trong các giấy tờ về sở hữu nhà và không có giấy tờ về mua bán, tặng cho, đổi hoặc nhận thừa kế nhà đất là không có tranh chấp về sở hữu và phù hợp với quy hoạch đối với những khu vực đã có quy hoạch chi tiết được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt trước khi được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. (Điều 4 Nghị định số 127/2005/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2005 của Chính phủ hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 755/2005/NQ-UBTVQH11 ngày 02 tháng 4 năm 2005 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định việc giải quyết đối với một số trường hợp cụ thể về nhà đất trong quá trình thực hiện các chính sách quản lý nhà đất và chính sách cải tạo xã hội chủ nghĩa trước ngày 01 tháng 7 năm 1991).
- Xác nhận đất do cơ sở tôn giáo đang sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, sản xuất lâm nghiệp, sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp, làm cơ sở hoạt động từ thiện và đất do cơ sở tôn giáo sử dụng quy định tại khoản 1 Điều 99 của Luật Đất đai (kể cả trường hợp nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho trước ngày 01 tháng 7 năm 2004) là không có tranh chấp để được cấp Giấy chứng nhận (Điều 10 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP).
- Xác nhận cho hộ gia đình và cá nhân về việc đã niêm yết thông báo mất Giấy chứng nhận tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã để làm hồ sơ đề nghị cấp lại Giấy chứng nhận do bị mất (khoản 1 Điều 24 Nghị định số 88/2009/NĐ-CP).
- Ủy ban nhân dân cấp xã, thị trấn có trách nhiệm việc tiếp nhận hồ sơ và trao Giấy chứng nhận cho người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất là hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam, cộng đồng dân cư tại xã, thị trấn (trừ trường hợp quy định tại Điều 23 và Điều 24 của Nghị định số 88/2009/NĐ-CP) (khoản 2 Điều 11 Nghị định số 88/2009/NĐ-CP). Ủy ban nhân dân xã, thị trấn khi nhận hồ sơ có trách nhiệm viết giấy biên nhận hồ sơ cho người nộp hồ sơ, trong thời hạn không quá ba (03) ngày làm việc phải kiểm tra hồ sơ và thông báo bằng văn bản cho người nộp hồ sơ biết nếu cần phải bổ sung, hoàn thiện hồ sơ (khoản 3 Điều 11 Nghị định số 88/2009/NĐ-CP).
- Trong thời gian không quá hai mươi (20) ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm thực hiện các công việc theo quy định tại các Điều 14, 15, 16 và 17 của Nghị định số 88/2009/NĐ-CP và chuyển hồ sơ cho Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện (khoản 2 Điều 11 Nghị định số 88/2009/NĐ-CP), cụ thể như sau:
* Cấp Giấy chứng nhận đối với trường hợp thửa đất không có tài sản gắn liền với đất hoặc có tài sản nhưng không có nhu cầu chứng nhận quyền sở hữu hoặc có tài sản nhưng thuộc quyền sở hữu của chủ khác (Điều 14 Nghị định số 88/2009/NĐ-CP) thì Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm thực hiện các công việc sau đây: 
+ Kiểm tra, xác nhận vào đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận về tình trạng tranh chấp quyền sử dụng đất; trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật Đất đai thì kiểm tra, xác nhận về nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, tình trạng tranh chấp sử dụng đất, sự phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đã được xét duyệt. Trường hợp chưa có bản đồ địa chính thì trước khi thực hiện các công việc tại điểm a khoản 2 Điều 14 của Nghị định số 88/2009/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân xã, thị trấn phải thông báo cho Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện thực hiện trích đo địa chính thửa đất;
+ Công bố công khai kết quả kiểm tra tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã, thị trấn trong thời hạn 15 ngày; xem xét giải quyết các ý kiến phản ánh về nội dung công khai;
+ Gửi hồ sơ đến Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện nơi có đất. 
+ Khi nhận được Giấy chứng nhận từ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện, có trách nhiệm trao Giấy chứng nhận cho người được cấp giấy.
Trường hợp người sử dụng đất nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện, khi nhận được hồ sơ từ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện chuyển đến, Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm xác nhận về tình trạng tranh chấp quyền sử dụng đất, nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, sự phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đã được xét duyệt và công khai kết quả kiểm tra theo yêu cầu nêu trên.
* Cấp Giấy chứng nhận đối với trường hợp tài sản gắn liền với đất mà chủ sở hữu không đồng thời là người sử dụng đất (Điều 15 Nghị định số 88/2009/NĐ-CP) thì Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm thực hiện các công việc sau đây: 
+ Kiểm tra, xác nhận vào đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận về tình trạng tranh chấp quyền sở hữu tài sản;
+ Kiểm tra, xác nhận vào sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng (trừ trường hợp sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng đã có xác nhận của tổ chức có tư cách pháp nhân về hoạt động xây dựng hoặc hoạt động đo đạc bản đồ);
+ Công bố công khai kết quả kiểm tra hồ sơ tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã, thị trấn trong thời hạn 15 ngày, xem xét giải quyết các ý kiến phản ánh về nội dung công khai;
+ Gửi hồ sơ đến Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện;
+ Khi nhận được Giấy chứng nhận từ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm trao Giấy chứng nhận cho người được cấp giấy;
Trường hợp người sử dụng đất nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện, khi nhận được hồ sơ từ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện chuyển đến, Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm xác nhận về tình trạng tranh chấp quyền sở hữu tài sản, kiểm tra, xác nhận vào sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng và công khai kết quả kiểm tra hồ sơ theo yêu cầu nêu trên.
* Cấp Giấy chứng nhận đối với trường hợp người sử dụng đất đồng thời là chủ sở hữu nhà ở, công trình xây dựng (Điều 16 Nghị định số 88/2009/NĐ-CP) thì Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm thực hiện các công việc sau:
+ Kiểm tra, xác nhận vào đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận về tình trạng tranh chấp quyền sử dụng đất; trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật Đất đai thì kiểm tra, xác nhận về nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, tình trạng tranh chấp sử dụng đất, sự phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đã được xét duyệt. Trường hợp chưa có bản đồ địa chính thì trước khi thực hiện các công việc tại điểm a khoản 2 Điều 14 của Nghị định số 88/2009/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân xã, thị trấn phải thông báo cho Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện thực hiện trích đo địa chính thửa đất;
+ Kiểm tra, xác nhận vào đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận về tình trạng tranh chấp quyền sở hữu tài sản;
+ Kiểm tra, xác nhận vào sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng (trừ trường hợp sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng đã có xác nhận của tổ chức có tư cách pháp nhân về hoạt động xây dựng hoặc hoạt động đo đạc bản đồ);
+ Công bố công khai kết quả kiểm tra tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã, thị trấn trong thời hạn 15 ngày; xem xét giải quyết các ý kiến phản ánh về nội dung công khai;
+ Gửi hồ sơ đến Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện nơi có đất;
+ Khi nhận được Giấy chứng nhận từ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm trao Giấy chứng nhận cho người được cấp giấy.
Trường hợp người sử dụng đất nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện, khi nhận được hồ sơ từ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện chuyển đến, Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm xác nhận về về tình trạng tranh chấp quyền sử dụng đất, nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, sự phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đã được xét duyệt, tình trạng tranh chấp quyền sở hữu tài sản, kiểm tra, xác nhận vào sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng và công khai kết quả kiểm tra hồ sơ theo yêu cầu nêu trên.
* Cấp Giấy chứng nhận đối với trường hợp người sử dụng đất đồng thời là chủ sở hữu rừng sản xuất là rừng trồng (Điều 17 Nghị định số 88/2009/NĐ-CP) thì Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm thực hiện các công việc sau:
+ Kiểm tra, xác nhận vào đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận về tình trạng tranh chấp quyền sử dụng đất; trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật Đất đai thì kiểm tra, xác nhận về nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, tình trạng tranh chấp sử dụng đất, sự phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đã được xét duyệt. Trường hợp chưa có bản đồ địa chính thì trước khi thực hiện các công việc tại điểm a khoản 2 Điều 14 của Nghị định số 88/2009/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân xã, thị trấn phải thông báo cho Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện thực hiện trích đo địa chính thửa đất;
+ Kiểm tra, xác nhận vào đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận về tình trạng tranh chấp quyền sở hữu tài sản;
+ Kiểm tra, xác nhận vào sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng (trừ trường hợp sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng đã có xác nhận của tổ chức có tư cách pháp nhân về hoạt động xây dựng hoặc hoạt động đo đạc bản đồ);
+ Công bố công khai kết quả kiểm tra tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã, thị trấn trong thời hạn 15 ngày; xem xét giải quyết các ý kiến phản ánh về nội dung công khai;
+ Gửi hồ sơ đến Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện nơi có đất. 
+ Khi nhận được Giấy chứng nhận từ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm trao Giấy chứng nhận cho người được cấp giấy.
Trường hợp người sử dụng đất nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện, khi nhận được hồ sơ từ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện chuyển đến, Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm xác nhận về về tình trạng tranh chấp quyền sử dụng đất, nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, sự phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đã được xét duyệt, tình trạng tranh chấp quyền sở hữu tài sản, kiểm tra, xác nhận vào sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng và công khai kết quả kiểm tra hồ sơ theo yêu cầu nêu trên.
- Rà soát hiện trạng sử dụng đất và báo cáo Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh đối với đất sử dụng cho kinh tế trang trại mà chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (khoản 1 Điều 50 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
3. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong công tác thống kê, kiểm kê đất đai và xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất
- Tổ chức thực hiện việc thống kê, kiểm kê đất đai của địa phương (khoản 2 Điều 53 Luật Đất đai); hoàn thành và nộp báo cáo kết quả thống kê đất đai của địa phương lên Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh trước ngày 15 tháng 01 năm sau; hoàn thành và nộp báo cáo kết quả kiểm kê đất đai của địa phương lên Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh trước ngày 30 tháng 4 năm cuối của kỳ kế hoạch sử dụng đất (khoản 5, 6 Điều 58 Nghị định 181/2004/NĐ-CP).
- Tổ chức thực hiện việc lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất của địa phương mình theo quy định của pháp luật về đất đai (khoản 4 Điều 20 Luật Đất đai).
* Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ký xác nhận biểu thống kê, kiểm kê đất đai, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và ký báo cáo kết quả thống kê, kiểm kê đất đai của xã gửi Ủy ban nhân dân cấp huyện; Ủy ban nhân dân cấp xã lưu trữ một bộ kết quả thống kê, kiểm kê đất đai của cấp mình (Thông tư số 08/2007/TT-BTNMT ngày 02 tháng 8 năm 2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thống kê, kiểm kê đất đai và xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất).
IV. TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN TRONG VIỆC NGƯỜI SỬ DỤNG ĐẤT THỰC HIỆN NGHĨA VỤ TÀI CHÍNH 
1. Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm thông báo cho người phải thực hiện nghĩa vụ tài chính (tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, các loại thuế có liên quan đến đất) để nộp tiền vào kho bạc nhà nước theo quy định của pháp luật đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân xã, thị trấn (khoản 1 Điều 120 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
2. Trách nhiệm xác nhận, tiếp nhận hồ sơ thực hiện nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất (Thông tư số 117/2004/TT-BTC ngày 07 tháng 12 năm 2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất).
- Nhận Tờ khai nộp tiền sử dụng đất đối với trường hợp hồ sơ nộp tại xã, phường, thị trấn.
- Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất, khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đất không có tranh chấp thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3, khoản 4 Điều 50 Luật Đất đai theo quy định tại khoản 4 Điều 3 Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất để làm cơ sở xác định đối tượng không phải nộp tiền sử dụng đất.
- Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm xác nhận bằng văn bản về thời điểm người sử dụng đất nộp đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP và chuyển cho cơ quan thuế để làm căn cứ tính các khoản thu nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất (khoản 4 Điều 4 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP).
- Xác nhận vào đơn đề nghị ghi nợ tiền sử dụng đất trên Giấy chứng nhận đối với hộ gia đình, cá nhân xin chuyển mục đích sử dụng đất, được cấp Giấy chứng nhận (Thông tư số 70/2006/TT-BTC ngày 02 tháng 8 năm 2006 của Bộ Tài chính hướng dẫn sửa đổi, bổ sung Thông tư số 117/2004/TT-BTC ngày 07/12/2004 hướng dẫn thực hiện Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất).
3. Trách nhiệm về việc tiếp nhận và luân chuyển hồ sơ thực hiện nghĩa vụ tài chính (khoản 1 Mục II Thông tư liên tịch số 30/2005/TTLT/BTC-BTNMT ngày 18 tháng  04 năm 2005 của Bộ Tài chính - Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc luân chuyển hồ sơ của người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính - sau đây viết tắt là Thông tư liên tịch số 30/2005/TTLT/BTC-BTNMT), Ủy ban nhân dân xã, thị trấn (cơ quan nhận hồ sơ về nghĩa vụ tài chính) có trách nhiệm:
- Cấp phát đầy đủ tờ khai các khoản thu liên quan đến nhà, đất theo yêu cầu của người sử dụng đất (loại tờ khai tương ứng với khoản thu người sử dụng đất phải nộp) và hướng dẫn người sử dụng đất kê khai theo đúng mẫu tờ khai quy định tại điểm 1, mục I Thông tư liên tịch số 30/2005/TTLT/BTC-BTNMT. 
- Kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của bộ hồ sơ của người sử dụng đất nộp, xác nhận và ghi đầy đủ các chỉ tiêu vào "Phiếu chuyển thông tin địa chính để xác định nghĩa vụ tài chính" ban hành kèm theo Thông tư liên tịch số 30/2005/TTLT/BTC-BTNMT, sau đó chuyển giao cho cơ quan Thuế một (01) bộ hồ sơ của người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính.
4. Trách nhiệm trong thực hiện các quy định của pháp luật về lệ phí trước bạ (Thông tư số 95/2005/TT-BTC ngày 26 tháng 10 năm 2005 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện các quy định của pháp luật về lệ phí trước bạ)
Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận cho tổ chức, cá nhân khi làm hồ sơ kê khai không phải nộp phí trước bạ: (khoản 3, 5 mục III) gồm: Xác nhận cho các tổ chức, cá nhân về việc giao đất sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản và làm muối; xác nhận cho các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng kê khai lệ phí trước bạ đất về nhu cầu sử dụng đất của cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng.
5. Ủy ban nhân dân cấp xã không được tính thêm thuế sử dụng đất nông nghiệp vào tiền thuê đất của các hộ gia đình, cá nhân thuê đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích xã, phường, thị trấn để sản xuất nông nghiệp (Điều 2 Quyết định số 58/2008/QĐ-BTC ngày 21/7/2008 về việc bãi bỏ quy định thu thuế sử dụng đất nông nghiệp đối với đất nông nghiệp thuộc quỹ đất dành cho nhu cầu công ích của xã tại Thông tư số 89/TC-TCT ngày 09/11/1993 của Bộ Tài chính).
V. TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN TRONG VIỆC THỰC HIỆN CÁC QUYỀN CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG ĐẤT
1. Chuyển đổi quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân
- Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tiếp nhận Hồ sơ chuyển đổi quyền sử dụng đất để chuyển cho Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất (khoản 1 Điều 126 Luật Đất đai).
+ Đối với trường hợp chuyển đổi theo chủ trương chung về “dồn điền đổi thửa” thì Ủy ban nhân dân cấp xã lập phương án chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp chung cho toàn xã, phường, thị trấn (bao gồm cả tiến độ thời gian thực hiện chuyển đổi) và gửi phương án đến Phòng Tài nguyên và Môi trường (khoản 1 Điều 147 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
+ Việc chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp giữa hai hộ gia đình, cá nhân: Trong thời hạn không quá hai (02) ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm gửi hồ sơ cho Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường (khoản 2 Điều 147 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
2. Chuyển nhượng quyền sử dụng đất 
Ủy ban nhân dân xã nơi có đất tiếp nhận Hồ sơ chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất tại nông thôn để chuyển cho văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất (khoản 1 Điều 127 Luật Đất đai).
3. Tiếp nhận hồ sơ cho thuê quyền sử dụng đất; hồ sơ thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; hồ sơ đăng ký thế chấp, bảo lãnh bằng quyền sử dụng đất và hồ sơ đăng ký góp vốn của hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất tại nông thôn để chuyển cho Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất (Điều 128, 129, 130, 131 Luật Đất đai).
4. Thế chấp, bảo lãnh bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất (Thông tư liên tịch số 05/2005/TTLT-BTP-BTNMT ngày 16 tháng 6 năm 2005 của Bộ Tư pháp - Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc đăng ký thế chấp, bảo lãnh bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất)
- Trong trường hợp hồ sơ đăng ký được nộp tại Ủy ban nhân dân xã, thị trấn thì Ủy ban nhân dân xã, thị trấn thu lệ phí đăng ký; vào Sổ tiếp nhận hồ sơ đăng ký thế chấp, bảo lãnh và trao cho người yêu cầu đăng ký giấy biên nhận hồ sơ. Trong thời hạn không quá ba (03) ngày làm việc, kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm chuyển toàn bộ hồ sơ và lệ phí đăng ký đã thu cho Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện.
- Ủy ban nhân dân xã, thị trấn có trách nhiệm trả cho người yêu cầu đăng ký một (01) bản Đơn yêu cầu đăng ký (hoặc Đơn yêu cầu đăng ký thay đổi nội dung thế chấp, bảo lãnh đã đăng ký/Đơn yêu cầu đăng ký văn bản thông báo về việc xử lý tài sản thế chấp, bảo lãnh/Đơn yêu cầu sửa chữa sai sót trong nội dung đăng ký thế chấp, bảo lãnh/Đơn yêu cầu xoá đăng ký thế chấp, bảo lãnh) và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (nếu có) hoặc toàn bộ hồ sơ và lệ phí đăng ký đã thu (trong trường hợp từ chối đăng ký) thì trong thời hạn không quá ba (03) ngày làm việc, kể từ ngày nhận được kết quả đăng ký (hoặc kết quả sửa chữa sai sót) hoặc nhận được hồ sơ và lệ phí đăng ký (trong trường hợp từ chối đăng ký) do Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện chuyển đến đối với trường hợp hồ sơ đăng ký được nộp tại Ủy ban nhân dân xã, thị trấn.
5. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong đăng ký biến động sau khi cấp Giấy chứng nhận: 
- Ủy ban nhân dân cấp xã chứng thực văn bản của người sử dụng đất đồng ý cho chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất được chuyển nhượng, tặng cho tài sản gắn liền với đất; văn bản của người sử dụng đất đồng ý cho chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất được cho thuê tài sản gắn liền với đất; văn bản của người sử dụng đất đồng ý cho chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất được góp vốn bằng tài sản gắn liền với đất (Điều 23, 24, 26 Thông tư số 17/2009/TT-BTNMT).
- Ủy ban nhân dân xã, thị trấn trao Giấy chứng nhận (do Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất gửi đến) cho người được cấp đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính (nếu có) đối với trường hợp nộp hồ sơ đăng ký biến động sau khi cấp Giấy chứng nhận tại xã, thị trấn. (Điều 23, 24, 26, 27, 28, 29 Thông tư số 17/2009/TT-BTNMT).
VI. TRÁCH NHIỆM KHÁC TRONG QUẢN LÝ ĐẤT 
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm trước Nhà nước đối với việc sử dụng đất nông nghiệp vào mục đích công ích; đất phi nông nghiệp đã giao cho Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn để sử dụng vào mục đích xây dựng trụ sở Ủy ban nhân dân và các công trình công cộng phục vụ hoạt động văn hóa, giáo dục, y tế, thể dục, thể thao, vui chơi, giải trí, chợ, nghĩa trang, nghĩa địa và các công trình công cộng khác của địa phương (Điều 2 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP); quản lý đất bãi bồi ven sông, ven biển thuộc địa phận mình quản lý (Điều 80 Luật Đất đai).
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm trước Nhà nước đối với việc quản lý đất sử dụng vào mục đích công cộng được giao để quản lý (Điều 3 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
- Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có công trình có hành lang bảo vệ an toàn có trách nhiệm phối hợp với cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý công trình tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ an toàn công trình; công bố mốc giới sử dụng đất trong hành lang bảo vệ an toàn công trình; phát hiện và xử lý kịp thời những trường hợp lấn, chiếm, sử dụng trái phép phần đất thuộc phạm vi hành lang bảo vệ an toàn công trình; ngăn chặn kịp thời các công trình xây dựng trái phép trên đất hành lang bảo vệ an toàn công trình; buộc người có hành vi vi phạm khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm. Trường hợp để xảy ra hiện tượng lấn, chiếm, sử dụng trái phép phần đất thuộc phạm vi hành lang bảo vệ an toàn công trình tại địa phương thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp phải liên đới chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật (Điều 97 Luật Đất đai; Điều 92 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các vi phạm pháp luật liên quan đến đất có di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng hoặc được Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định bảo vệ phải được quản lý nghiêm ngặt; báo cáo Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh để xử lý dứt điểm. Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý diện tích đất có di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh chưa có chủ quản lý (Điều 93 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm quản lý, bảo vệ chặt chẽ quỹ đất chưa sử dụng và việc đưa đất chưa sử dụng vào sử dụng tại địa phương theo quy định, đăng ký vào hồ sơ địa chính; có kế hoạch đầu tư, khai hoang, phục hóa, cải tạo đất để đưa đất chưa sử dụng vào sử dụng (Điều 103, 104 Luật Đất đai; Điều 95 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
VII. TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN TRONG XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP, KHIẾU NẠI, TỐ CÁO VỀ ĐẤT ĐAI
1. Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc xử phạt vi phạm hành chính (Điều 25 Nghị định số 105/2009/NĐ-CP ngày 11 tháng 11 năm 2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai).
- Phạt cảnh cáo;
- Phạt tiền đến hai triệu (2.000.000) đồng;
- Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính có giá trị đến hai triệu (2.000.000) đồng;
- Buộc khôi phục lại tình trạng của đất như trước khi vi phạm; buộc khắc phục tình trạng làm suy giảm đất, khắc phục việc thải chất độc hại vào đất; tịch thu lợi ích có được do vi phạm có giá trị đến hai triệu (2.000.000) đồng; buộc phải thực hiện đúng thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật về đất đai; buộc phải cung cấp thông tin, giấy tờ, tài liệu và chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra.
2. Trách nhiệm trong việc tiếp dân, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo đất đai
- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm hoàn thiện công tác tiếp dân, hướng dẫn đầy đủ, cụ thể về pháp luật cho người có đơn thư hoặc đến trình bày, khiếu nại, tố cáo tại nơi tiếp công dân; công bố công khai số điện thoại, số fax, hòm thư, địa chỉ thư điện tử để tiếp nhận các phát hiện, kiến nghị của công dân (Chỉ thị số 05/2006/CT-TTg ngày 22 tháng 02 năm 2006 của Thủ tướng Chính phủ về việc khắc phục yếu kém, sai phạm, tiếp tục đẩy mạnh tổ chức thi hành Luật Đất đai).
- Có trách nhiệm phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận, các tổ chức xã hội khác để hoà giải tranh chấp đất đai. Xác nhận vào biên bản hòa giải tranh chấp đất đai; chuyển kết quả hòa giải đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để giải quyết theo quy định về quản lý đất đai đối với trường hợp kết quả hòa giải khác với hiện trạng sử dụng đất (khoản 2 Điều 135 Luật Đất đai).
- Thành lập Hội đồng tư vấn giải quyết tranh chấp đất đai của xã, phường, thị trấn đối với trường hợp các bên tranh chấp không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật Đất đai (Điều 161 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm phối hợp giải quyết tranh chấp đất đai liên quan đến địa giới giữa xã mình với các đơn vị hành chính khác (Điều 137 Luật Đất đai).
3. Trách nhiệm trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm pháp luật về quản lý và sử dụng đất đai
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời những vi phạm pháp luật về quản lý và sử dụng đất đai tại địa phương; phát hiện và ngăn chặn kịp thời việc chuyển quyền sử dụng đất trái phép, chuyển mục đích sử dụng đất trái phép; phát hiện và áp dụng các biện pháp ngăn chặn kịp thời việc xây dựng các công trình trên đất lấn, chiếm, đất sử dụng không đúng mục đích ở địa phương và buộc người có hành vi vi phạm khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm. Chịu trách nhiệm trước pháp luật trong trường hợp thiếu trách nhiệm để xảy ra hậu quả nghiêm trọng do vi phạm pháp luật về đất đai trên địa bàn (Điều 143 Luật Đất đai; Chỉ thị số 05/2006/CT-TTg).
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm xem xét, giải quyết đơn kiến nghị của tổ chức, cá nhân khi phát hiện cán bộ địa chính xã, phường, thị trấn vi phạm các quy định về trình tự, thủ tục, thời hạn đối với việc giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, làm thủ tục thực hiện các quyền của người sử dụng đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thông báo cho người có kiến nghị biết (Điều 144 Luật Đất đai).
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn có trách nhiệm chỉ đạo thường xuyên việc kiểm tra phát hiện các hành vi lấn chiếm đất đai, sử dụng đất không đúng mục đích, chuyển mục đích sử dụng đất trái pháp luật, người sử dụng đất thực hiện các quyền và nghĩa vụ không đúng với quy định của pháp luật. Trong thời hạn không quá một (01) ngày kể từ khi phát hiện vi phạm hoặc được báo cáo có vi phạm thì phải tổ chức việc kiểm tra, lập biên bản, ra quyết định đình chỉ hành vi vi phạm, xử phạt hành chính theo thẩm quyền và yêu cầu tự khôi phục lại tình trạng sử dụng đất ban đầu; nếu người có hành vi vi phạm không chấp hành quyết định đình chỉ thì ra quyết định cưỡng chế khôi phục lại tình trạng sử dụng đất ban đầu và báo cáo bằng văn bản lên Ủy ban nhân dân cấp trên trực tiếp (Điều 182 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP).
4. Tổ chức việc tiếp nhận phát hiện, kiến nghị của tổ chức, công dân đối với các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai (Điều 180 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP)
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm bố trí cán bộ tiếp nhận ý kiến phát hiện, kiến nghị của tổ chức, công dân; cán bộ tiếp nhận ý kiến phát hiện, kiến nghị có trách nhiệm ghi vào sổ theo dõi giải quyết phát hiện, kiến nghị.

PHẦN II
TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN
CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN
THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
I. THAM GIA Ý KIẾN TRONG QUÁ TRÌNH LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG
Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thực hiện dự án có trách nhiệm tham gia ý kiến bằng văn bản theo đề nghị của chủ dự án về nội dung báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án (khoản 8 Điều 20 Luật Bảo vệ môi trường; khoản 4 Điều 1 Nghị định số 21/2008/NĐ-CP ngày 28 tháng 02 năm 2008 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 09 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường năm 2005; Mục 2 Phần III Thông tư số 05/2008/TT-BTNMT ngày 08 tháng 12 năm 2008 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường):
Trong thời hạn mười lăm (15) ngày làm việc, kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị tham gia ý kiến, Ủy ban nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã có trách nhiệm trả lời chủ dự án bằng văn bản ý kiến của mình và công bố công khai để nhân dân biết.
Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận tổ quốc cấp xã là đại diện cho cộng đồng dân cư trong quá trình tham gia ý kiến vào nội dung của báo cáo đánh giá tác động của dự án đầu tư trên địa bàn. 
Trường hợp cần thiết, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận tổ quốc cấp xã thông báo bằng văn bản yêu cầu chủ dự án phối hợp thực hiện đối thoại về các nội dung của báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án đề nghị lấy ý kiến. 
Ý kiến của Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã phải được công khai cho cộng đồng dân cư nơi thực hiện dự án biết.
Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã sau khi nhận được văn bản đề nghị tham gia ý kiến vào nội dung của báo cáo đánh giá tác động môi trường của Chủ dự án có trách nhiệm nghiên cứu và tham gia ý kiến bằng văn bản, ý kiến tham gia gồm các nội dung chính sau:
- Ý kiến về các tác động xấu của Dự án đến môi trường tự nhiên và kinh tế - xã hội: (nêu rõ ý kiến đồng ý hay không đồng ý với các nội dung tương ứng được trình bày trong bản thông báo của Chủ dự án; trường hợp không đồng ý thì chỉ rõ các nội dung, vấn đề cụ thể không đồng ý).
- Ý kiến về các giải pháp, biện pháp giảm thiểu các tác động xấu của Dự án đến môi trường tự nhiên và kinh tế - xã hội: (nêu rõ ý kiến đồng ý hay không đồng ý với các nội dung tương ứng được trình bày trong bản thông báo của Chủ dự án; trường hợp không đồng ý thì chỉ rõ các nội dung, vấn đề cụ thể không đồng ý).
-  Kiến nghị đối với Chủ dự án: (nêu cụ thể các yêu cầu, kiến nghị của cộng đồng đối với Chủ dự án liên quan đến việc cam kết thực hiện các biện pháp, giải pháp giảm thiểu các tác động xấu về môi trường của Dự án và các kiến nghị khác có liên quan đến Dự án nếu có).
II. XÁC NHẬN ĐĂNG KÝ BẢN CAM KẾT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức xác nhận đăng ký bản cam kết bảo vệ môi trường cho các dự án thuộc đối tượng phải lập, đăng ký bản cam kết bảo vệ môi trường trong trường hợp được Ủy ban nhân dân cấp huyện ủy quyền tổ chức xác nhận đăng ký bản cam kết bảo vệ môi trường bằng văn bản và có đơn của chủ dự án đề nghị Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận đăng ký cam kết bảo vệ môi trường cho dự án (Mục 6 Phần IV Thông tư số 05/2008/TT-BTNMT ngày 08 tháng 12 năm 2008 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường - sau đây viết tắt là Thông tư số 05/2008/TT-BTNMT).
Việc ủy quyền cho Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức xác nhận đăng ký bản cam kết bảo vệ môi trường trong trường hợp xét thấy Ủy ban nhân dân cấp xã có đủ năng lực chuyên môn về môi trường và có văn bản của Ủy ban nhân dân cấp xã về việc đề nghị ủy quyền tổ chức xác nhận đăng ký bản cam kết bảo vệ môi trường (Điểm 6.1 Mục 6 Phần IV Thông tư số 05/2008/TT-BTNMT). 
Văn bản đề nghị ủy quyền tổ chức xác nhận đăng ký bản cam kết bảo vệ môi trường của Ủy ban nhân dân cấp xã phải thể hiện được các nội dung về năng lực và cam kết tổ chức xác nhận đăng ký bản cam kết bảo vệ môi trường của dự án theo đúng quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Trường hợp không được đồng ý ủy quyền, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm gửi trả lại hồ sơ đăng ký bản cam kết bảo vệ môi trường cho chủ dự án để gửi đến Ủy ban nhân dân cấp huyện có thẩm quyền xem xét, xác nhận (Điểm 6.4 Mục 6 Phần IV Thông tư số 05/2008/TT-BTNMT).
Thời hạn chấp nhận bản cam kết bảo vệ môi trường là không quá năm (05) ngày làm việc, kể từ ngày nhận được bản cam kết bảo vệ môi trường hợp lệ (Khoản 2 Điều 26 Luật Bảo vệ môi trường).
Cơ quan cấp giấy xác nhận đăng ký bản cam kết bảo vệ môi trường phải có giấy xác nhận vào mặt sau trang phụ bìa của từng bản cam kết bảo vệ môi trường theo mẫu quy định (Điểm 3.2 Mục 3 Phần IV Thông tư số 05/2008/TT-BTNMT). 
Giấy xác nhận vào mặt sau trang phụ bìa phải thể hiện được cơ quan xác nhận bản cam kết bảo vệ môi trường của dự án, số giấy xác nhận đăng ký ghi rõ ngày, tháng, năm được cấp và thủ trưởng cơ quan xác nhận ký, ghi họ tên, chức danh, đóng dấu.
Trường hợp hồ sơ đăng ký chưa đủ điều kiện để xác nhận, Ủy ban nhân dân cấp xã được ủy quyền phải có văn bản chỉ rõ lý do gửi chủ dự án để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ đăng ký bản cam kết bảo vệ môi trường (Điểm 3.3 Mục 3 Phần IV Thông tư số 05/2008/TT-BTNMT).
Ủy ban nhân dân cấp xã sau khi xác nhận bản cam kết bảo vệ môi trường theo Ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm gửi 01 (một) bản cam kết bảo vệ môi trường đã xác nhận kèm theo giấy xác nhận đến chủ dự án để thực hiện; Ủy ban nhân dân cấp huyện để báo cáo (Điểm 4.2 Mục 4 Phần IV Thông tư số 05/2008/TT-BTNMT).
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức kiểm tra, thanh tra việc thực hiện các nội dung đã ghi trong bản cam kết bảo vệ môi trường (khoản 2 Điều 27 Luật Bảo vệ môi trường). 
III. THAM GIA Ý KIẾN VÀO NỘI DUNG BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HIỆN DỰ ÁN CẢI TẠO, PHỤC HỒI MÔI TRƯỜNG SAU KHAI THÁC KHOÁNG SẢN
Tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản gửi văn bản đến Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã nơi khai thác khoáng sản thông báo về những nội dung cải tạo, phục hồi môi trường đã thực hiện và đề nghị góp ý kiến bằng văn bản.
Trong trường hợp Ủy ban nhân dân hoặc Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã nơi khai thác khoáng sản có yêu cầu đối thoại, tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải phối hợp thực hiện. Kết quả cuộc đối thoại được ghi thành biên bản, trong đó phản ảnh đầy đủ những ý kiến đã thảo luận, ý kiến tiếp thu hoặc không tiếp thu của tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản, biên bản có chữ ký (ghi họ tên, chức danh) của người chủ trì cuộc đối thoại và tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản, kèm theo danh sách đại biểu tham dự;
Các văn bản góp ý kiến của Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã nơi khai thác khoáng sản, biên bản cuộc đối thoại và các văn bản, tài liệu khác (nếu có) phải được sao và đính kèm trong phần phụ lục của Báo cáo tham vấn ý kiến cộng đồng về việc hoàn thành cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác khoáng sản.
(Khoản 2 Điều 11 Quyết định số 71/2008/QĐ-TTg ngày 29 tháng 5 năm 2008 của Thủ tướng Chính phủ về ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường đối với hoạt động khai thác khoáng sản).
IV. BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN CẢNH QUAN THIÊN NHIÊN, BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN HỆ SINH THÁI TỰ NHIÊN
1. Trong bảo vệ và phát triển cảnh quan thiên nhiên
Ủy ban nhân dân các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm lập quy hoạch, tổ chức quản lý, bảo vệ, phát triển cảnh quan thiên nhiên theo quy định của luật bảo vệ môi trường và các quy định khác của pháp luật có liên quan (khoản 3 Điều 31 Luật Bảo vệ môi trường).
2. Trách nhiệm trong bảo tồn và phát triển hệ sinh thái tự nhiên
Ủy ban nhân dân các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện quản lý nhà nước về đa dạng sinh học theo phân cấp của Chính phủ (khoản 4 Điều 6 Luật Đa dạng sinh học).
- Trách nhiệm trong việc cứu hộ loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ
Tổ chức, cá nhân phát hiện cá thể loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ bị mất nơi sinh sống tự nhiên, bị lạc, bị thương hoặc bị bệnh có trách nhiệm báo ngay cho Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ sở cứu hộ nơi gần nhất. Sau khi nhận được thông tin, Ủy ban nhân dân cấp xã phải kịp thời báo cáo với cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc báo cơ sở cứu hộ nơi gần nhất (khoản 2 Điều 47 Luật Đa dạng sinh học).
- Trách nhiệm trong kiểm soát sự lây lan, phát triển của loài ngoại lai xâm hại
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận thông báo của tổ chức, cá nhân phát hiện loài ngoại lai xâm hại và kịp thời báo cáo với cơ quan cấp trên trực tiếp hoặc cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để có biện pháp kiểm soát (khoản 3 Điều 53 Luật Đa dạng sinh học).
- Trách nhiệm trong quản lý nguồn gen
Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền và nghĩa vụ khi được giao quản lý nguồn gen, gồm các quyền và nghĩa vụ sau:
+ Điều tra, thu thập nguồn gen được giao quản lý;
+ Trao đổi, chuyển giao, cung cấp nguồn gen được giao quản lý cho tổ chức, cá nhân khác theo quy định của pháp luật;
+ Hưởng lợi ích do tổ chức, cá nhân tiếp cận nguồn gen chia sẻ;
+ Thông báo với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về hoạt động trao đổi, chuyển giao, cung cấp nguồn gen cho tổ chức, cá nhân khác để sử dụng cho mục đích nghiên cứu phát triển và sản xuất sản phẩm thương mại;
+ Hợp đồng tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích với tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép tiếp cận nguồn gen; 
+ Kiểm soát việc điều tra, thu thập nguồn gen của tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép tiếp cận nguồn gen;
+ Chịu trách nhiệm trước pháp luật và cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về việc quản lý nguồn gen.
(Điều 56 Luật Đa dạng sinh học).
- Xác nhận Hợp đồng tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích: Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thực hiện việc tiếp cận nguồn gen có trách nhiệm xác nhận vào Hợp đồng tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích của tổ chức, cá nhận có nhu cầu tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích (khoản 2 Điều 58 Luật Đa dạng sinh học).
- Tiếp nhận và xử lý thông tin về mẫu vật di truyền
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận các thông báo do tổ chức, cá nhân phát hiện, lưu giữ mẫu vật di truyền của loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ đã bị tuyệt chủng trong tự nhiên. Sau khi nhận được thông tin, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm báo cáo ngay với cơ quan chuyên môn về tài nguyên và môi trường của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để có biện pháp xử lý (khoản 2 Điều 62 Luật Đa dạng sinh học).
V. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG VÀ NƠI CÔNG CỘNG
1. Bảo vệ môi trường trong hoạt động xây dựng 
Ủy ban nhân dân các cấp, đơn vị quản lý trật tự công cộng được áp dụng biện pháp xử lý đối với chủ công trình, phương tiện vận tải vi phạm quy định về bảo vệ môi trường như: Công trình xây dựng trong khu dân cư không có biện pháp bảo đảm không phát tán bụi, tiếng ồn, độ rung, ánh sáng vượt quá tiêu chuẩn cho phép; vận chuyển vật liệu xây dựng không được thực hiện bằng các phương tiện bảo đảm yêu cầu kỹ thuật làm rò rỉ, rơi vãi, gây ô nhiễm môi trường; nước thải, chất thải rắn và các loại chất thải khác không được thu gom, xử lý đạt tiêu chuẩn môi trường (Điều 40 Luật Bảo vệ môi trường). 
2. Bảo vệ môi trường nơi công cộng
Ủy ban nhân dân các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm xử lý các hành vi vi phạm về bảo vệ môi trường ở nơi công cộng theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và các quy định khác của pháp luật có liên quan (khoản 4 Điều 52 Luật Bảo vệ môi trường).
3. Về hoạt động và tạo điều kiện để tổ chức tự quản về bảo vệ môi trường
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm quy định về hoạt động và tạo điều kiện để tổ chức tự quản về bảo vệ môi trường hoạt động có hiệu quả trên địa bàn địa phương (khoản 3 Điều 54 Luật Bảo vệ môi trường).
VI. THỐNG KÊ, LƯU TRỮ DỮ LIỆU, THÔNG TIN VÀ CÔNG BỐ, CUNG CẤP, CÔNG KHAI THÔNG TIN, DỮ LIỆU VỀ MÔI TRƯỜNG
1. Thống kê, lưu trữ dữ liệu, thông tin về môi trường
Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm thống kê, lưu trữ số liệu về môi trường tại địa phương nhằm phục vụ công tác quản lý và bảo vệ môi trường và có trách nhiệm xây dựng hệ thống thu thập, xử lý, tổng hợp, lưu trữ và áp dụng công nghệ thông tin trong thống kê, lưu trữ số liệu về môi trường (khoản 3 Điều 102 Luật Bảo vệ môi trường).
2. Công bố, cung cấp, công khai thông tin, dữ liệu về môi trường
Ủy ban nhân dân cấp các cấp có trách nhiệm công khai thông tin, số liệu về môi trường trên địa bàn do mình quản lý. Hình thức công khai thông tin, dữ liệu về môi trường được quy định như sau: Phát hành rộng rãi dưới hình thức sách, bản tin trên báo chí, đăng tải trên trang web của đơn vị (nếu có), báo cáo trong các cuộc họp Hội đồng nhân dân, thông báo trong các cuộc họp khu dân cư, niêm yết tại trụ sở của Ủy ban nhân dân xã (Điều 23 Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 09 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường năm 2005).
VII. THU, NỘP, QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG PHÍ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG ĐỐI VỚI NƯỚC THẢI SINH HOẠT
1. Thu, nộp phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm xác định và thu phí đối với các tổ chức, hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tự khai thác nước để sử dụng thuộc đối tượng phải nộp phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt trên địa bàn (Điểm b khoản 1 Mục IV Thông tư liên tịch số 125/2003/TTLT-BTC-BTNMT ngày 18 tháng 12 năm 2003 của Bộ Tài chính và Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc hướng dẫn thực hiện Nghị định số 67/2003/NĐ-CP ngày 13 tháng 6 năm 2003 của Chính phủ về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải).
Ủy ban nhân dân cấp xã mở tài khoản “Phí bảo vệ môi trường đối với nước thải” tại Kho bạc nhà nước nơi giao dịch. Hàng tháng, chậm nhất đến ngày 10 của tháng tiếp theo, Ủy ban nhân dân cấp xã phải đến Kho bạc nhà nước nơi giao dịch lập giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước đối với số tiền phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt đã thu được vào tài khoản “Phí bảo vệ môi trường đối với nước thải” tại Kho bạc nhà nước sau khi đã trừ đi số phí trích để lại cho đơn vị theo quy định.
Ủy ban nhân dân cấp xã phải mở sổ sách kế toán theo dõi riêng, cập nhật số tiền phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt phát sinh để thanh toán với ngân sách nhà nước. 
Hàng tháng, Ủy ban nhân dân cấp xã căn cứ vào số phí thu được thực hiện tính, lập tờ khai phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt theo mẫu quy định gửi Chi cục thuế để theo dõi, quản lý. Cuối năm, Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện quyết toán với Chi cục thuế việc thu, nộp theo đúng quy định.
Hàng năm, trong thời hạn 60 ngày, kể từ ngày 01 tháng 01 năm dương lịch, Ủy ban nhân dân cấp xã phải thực hiện quyết toán với Cục thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương việc thu, nộp tiền phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt thu được trên địa bàn theo đúng chế độ quy định.
2. Quản lý, sử dụng tiền phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt thu được:
Phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt là khoản thu thuộc ngân sách nhà nước, được để lại một phần trong tổng số phí thu được cho đơn vị cung cấp nước sạch để trang trải chi phí cho việc thu phí. Đối với trường hợp tự khai thác nước để sử dụng, Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định tỷ lệ để lại tối đa không quá 15% trên tổng số phí thu được cho Ủy ban nhân dân xã, phường để trang trải chi phí cho việc thu phí bảo vệ môi trường đối với nước thải của các đối tượng này.
Toàn bộ số tiền phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt được trích theo qui định trên đây, đơn vị cung cấp nước sạch, Ủy ban nhân dân xã, phường phải sử dụng đúng mục đích, có chứng từ hợp pháp theo chế độ qui định, cuối năm nếu chưa chi hết thì được chuyển sang năm sau để chi theo chế độ quy định .
Phần phí còn lại (sau khi trừ đi số phí trích để lại cho đơn vị cung cấp nước sạch, Ủy ban nhân dân xã, phường) được nộp vào Ngân sách nhà nước.
(Điều 3 Thông tư liên tịch số 106/2007/TTLT-BTC-BTNMT ngày 06 tháng 9 năm 2009 của Bộ Tài chính và Bộ Tài nguyên và Môi trường sửa đổi, bổ sung Thông tư liên tịch số 125/2003/TTLT-BTC-BTNMT).
VIII. TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VÀ BỐ TRÍ CÁN BỘ PHỤ TRÁCH VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
1. Trách nhiệm quản lý nhà nước 
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường tại địa phương theo quy định sau đây:
- Chỉ đạo, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh môi trường trên địa bàn, khu dân cư thuộc phạm vi quản lý của mình; tổ chức vận động nhân dân xây dựng nội dung bảo vệ môi trường trong hương ước của cộng đồng dân cư; hướng dẫn việc đưa tiêu chí về bảo vệ môi trường vào trong việc đánh giá thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc và gia đình văn hóa;
- Kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của hộ gia đình, cá nhân. Nội dung kiểm tra bao gồm: 
+ Thu gom và chuyển chất thải sinh hoạt đến đúng nơi do tổ chức giữ gìn vệ sinh môi trường tại địa bàn quy định; xả nước thải vào hệ thống thu gom nước thải;
+ Không được phát tán khí thải, gây tiếng ồn và tác nhân khác vượt quá tiêu chuẩn môi trường gây ảnh hưởng đến sức khoẻ, sinh hoạt của cộng đồng dân cư xung quanh;
+ Nộp đủ và đúng thời hạn các loại phí bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật;
+ Tham gia hoạt động vệ sinh môi trường khu phố, đường làng, ngõ xóm, nơi công cộng và hoạt động tự quản về bảo vệ môi trường của cộng đồng dân cư;
+ Có công trình vệ sinh, chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm bảo đảm  vệ sinh, an toàn đối với khu vực sinh hoạt của con người;
+ Thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường trong hương ước, bản cam kết bảo vệ môi trường.
- Phát hiện và xử lý theo thẩm quyền các vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường hoặc báo cáo cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường cấp trên trực tiếp; 
- Hoà giải các tranh chấp về môi trường phát sinh trên địa bàn theo quy định của pháp luật về hoà giải;
- Quản lý hoạt động của thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc, tổ dân phố và tổ chức tự quản về giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ môi trường trên địa bàn.
(Khoản 3 Điều 122 Luật Bảo vệ môi trường).
2. Bố trí cán bộ phụ trách về bảo vệ môi trường
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm bố trí cán bộ phụ trách về bảo vệ môi trường (khoản 3 Điều 123 Luật Bảo vệ môi trường). 
Cán bộ phụ trách về bảo vệ môi trường là công chức Địa chính - Xây dựng có nhiệm vụ giúp Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường trên địa bàn cấp xã (khoản 1 Điều 8 Nghị định số 81/2007/NĐ-CP ngày 23 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định tổ chức, bộ phận chuyên môn về bảo vệ môi trường tại cơ quan nhà nước và doanh nghiệp nhà nước - sau đây viết tắt là Nghị định số 81/2007/NĐ-CP).
Căn cứ nhu cầu công việc, đặc điểm bảo vệ môi trường trên địa bàn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thể ký hợp đồng lao động để thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ công tác bảo vệ môi trường của công chức Địa chính - Xây dựng (khoản 2 Điều 8 Nghị định số 81/2007/NĐ-CP).
Kinh phí cho việc thực hiện hợp đồng lao động được trích từ kinh phí sự nghiệp bảo vệ môi trường cấp cho cấp xã; mức chi hợp đồng lao động tối đa bằng 01 lần mức tiền lương tối thiểu chung do nhà nước quy định (Mục 3 Phần II Thông tư liên tịch số 70/2008/TTLT-BTC-BTNMT ngày 24 tháng 7 năm 2008 của Bộ Tài chính và Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn kinh phí hoạt động của tổ chức, bộ phận chuyên môn, cán bộ phụ trách về bảo vệ môi trường và kinh phí thực hiện hợp đồng lao động theo Nghị định số 81/2007/NĐ-CP).
Công chức địa chính - xây dựng là công chức chuyên môn về tài nguyên và môi trường cấp xã, tham mưu giúp Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường trên địa bàn; chịu sự hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện và có nhiệm vụ, quyền hạn sau:
- Thực hiện việc đăng ký và kiểm tra các tổ chức, cá nhân trên địa bàn thực hiện cam kết bảo vệ môi trường theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện.
- Triển khai thực hiện kế hoạch và các nhiệm vụ cụ thể về giữ gìn vệ sinh môi trường đối với các khu dân cư, hộ gia đình và các hoạt động bảo vệ môi trường nơi công cộng trên địa bàn theo phân công của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. 
- Tham gia hòa giải, giải quyết các tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về lĩnh vực tài nguyên và môi trường theo quy định của pháp luật; phát hiện các trường hợp vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ tài nguyên và môi trường, xử lý theo thẩm quyền và kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.
- Báo cáo công tác về lĩnh vực tài nguyên và môi trường và thực hiện các nhiệm vụ khác do Ủy ban nhân dân cấp xã giao.
(Phần III Thông tư liên tịch số 03/2008/TTLT-BTNMT-BNV ngày 15/7/2008 của Bộ Tài nguyên và Môi trường và Bộ Nội Vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan chuyên môn về bảo vệ môi trường thuộc Ủy ban nhân dân các cấp).
IX. XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã:
- Phạt cảnh cáo;
- Phạt tiền đến 2.000.000 đồng;
- Tịch thu tang vật, phương tiện, công cụ được sử dụng để vi phạm hành chính có giá trị đến 2.000.000 đồng;
- Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chính gây ra;
- Buộc phục hồi môi trường; buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh do hành vi vi phạm hành chính gây ra;
- Buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm gây ô nhiễm môi trường;
- Buộc trong thời hạn ấn định phải thực hiện đúng, đầy đủ các nội dung ghi trong bản cam kết bảo vệ môi trường, đề án bảo vệ môi trường có tính chất và quy mô tương ứng với đối tượng phải lập cam kết bảo vệ môi trường đã được xác nhận;
- Buộc phải vận hành đúng quy trình đối với công trình xử lý môi trường;
- Buộc di dời cây trồng gây ảnh hưởng đến hành lang an toàn kỹ thuật của công trình bảo vệ môi trường.
(Khoản 1 Điều 40 Nghị định số 117/2009/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2009 của Chính phủ về xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường).

PHẦN III
TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN
CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ  QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN NƯỚC, ĐỊA CHẤT VÀ KHOÁNG SẢN, KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN, ĐO ĐẠC VÀ BẢN ĐỒ

I. TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN NƯỚC
1. Về khai thác, sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước
- Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện các biện pháp quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên nước; phòng, chống và khắc phục hậu quả tác hại do nước gây ra; giám sát, kiểm tra việc thi hành pháp luật về tài nguyên nước tại địa phương (Khoản 3 Điều 4 Luật Tài nguyên nước).
- Ủy ban nhân dân cấp xã quy định vùng bảo hộ vệ sinh của khu vực lấy nước sinh hoạt trong phạm vi địa phương (Khoản 2 Điều 14 Luật Tài nguyên nước).
2. Trong việc cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước
- Ủy ban nhân dân xã xác nhận văn bản thoả thuận cho sử dụng đất giữa tổ chức, cá nhân khai thác với tổ chức, cá nhân đang có quyền sử dụng đất đối với trường hợp đất nơi đặt giếng khai thác, nơi đặt công trình khai thác, nơi đặt công trình xả nước thải không thuộc quyền sử dụng đất của tổ chức, cá nhân xin phép (tiết e điểm 2.2, tiết đ điểm 2.3, tiết g điểm 2.4 khoản 2 Mục II Thông tư số 02/2005/TT-BTNMT ngày 24 tháng 6 năm 2005 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện Nghị định số 149/2004/NĐ-CP ngày 27 tháng 7 năm 2004 của Chính phủ quy định việc cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước).
- Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đăng ký địa chỉ thường trú của cá nhân đề nghị cấp phép có thẩm quyền, trách nhiệm xác nhận Đơn đề nghị cấp phép hành nghề khoan nước dưới đất (Mẫu 01a Quy định về việc cấp phép hành nghề khoan nước dưới đất ban hành kèm theo Quyết định số 17/2006/QĐ-BTNMT ngày 12 tháng 10 năm 2006 của Bộ Tài nguyên và Môi trường).
3. Trong việc xử lý, trám lấp giếng không sử dụng
- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức niêm yết công khai danh mục giếng khai thác nước dưới đất phải trám lấp (điểm a khoản 4 Điều 8, điểm d khoản 1 Điều 10 Quy định về việc xử lý, trám lấp giếng không sử dụng ban hành kèm theo Quyết định số 14/2007/QĐ-BTNMT ngày 04 tháng 09 năm 2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường - sau đây viết tắt là Quy định về việc xử lý, trám lấp giếng không sử dụng).
- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận thông báo của Chủ giếng về thời gian, đơn vị thi công, loại vật liệu sử dụng để trám lấp giếng, Thông báo của Chủ giếng về việc muốn trám lấp giếng của mình dù chưa có trong danh mục giếng khai thác nước dưới đất phải trám lấp; kết quả trám lấp của chủ giếng và thông báo ý kiến của mình bằng văn bản (nếu có) về nội dung phương án trám lấp và thông báo của chủ giếng tới chủ giếng (điểm b khoản 4 Điều 8; điểm e khoản 1, điểm b và điểm d khoản 2 Điều 10  Quy định về việc xử lý, trám lấp giếng không sử dụng).
- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc thực hiện trình tự, thủ tục, yêu cầu kỹ thuật trám lấp của chủ giếng và tổ chức, cá nhân thi công trám lấp đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 2 Điều 10 của Quy định về việc xử lý, trám lấp giếng không sử dụng (khoản 4 Điều 8 Quy định về việc xử lý, trám lấp giếng không sử dụng).
- Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm định kỳ ba (03) tháng một lần, tổng hợp danh sách giếng đã trám lấp theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 10 của Quy định về việc xử lý, trám lấp giếng không sử dụng và gửi biên bản trám lấp giếng, báo cáo Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện (điểm d khoản 4 Điều 8 Quy định về việc xử lý, trám lấp giếng không sử dụng).
4. Trong quản lý, bảo vệ, khai thác tổng hợp tài nguyên và môi trường các hồ chứa thủy điện, thủy lợi
- Về mốc giới hành lang bảo vệ hồ chứa (Điều 6, Điều 15 Nghị định số 112/2008/NĐ-CP ngày 20 tháng 10 năm 2008 của Chính phủ về quản lý, bảo vệ, khai thác tổng hợp tài nguyên và môi trường các hồ chứa thủy điện, thủy lợi - sau đây viết tắt là Nghị định số 112/2008/NĐ-CP )
+ Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có hồ chứa có trách nhiệm phối hợp với Chủ đập trong việc xây dựng phương án cắm mốc giới xác định hành lang bảo vệ hồ chứa.
+ Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có hồ chứa có trách nhiệm phối hợp với Chủ đập thực hiện việc cắm mốc giới trên thực địa sau khi phương án cắm mốc giới xác định hành lang bảo vệ hồ chứa được phê duyệt.
+ Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có hồ chứa nhận bàn giao mốc giới từ Chủ đập để quản lý, bảo vệ.
- Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có hồ chứa có trách nhiệm kiểm tra, thanh tra việc sử dụng, khai thác tài nguyên và môi trường hồ chứa theo quy hoạch, kế hoạch đã được phê duyệt (khoản 2 Điều 8 Nghị định số 112/2008/NĐ-CP).
- Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có hồ chứa chịu trách nhiệm khi để xảy ra hiện tượng lấn, chiếm, sử dụng trái phép phần đất thuộc phạm vi hành lang bảo vệ hồ chứa và vùng lòng hồ tại địa phương (khoản 2 Điều 15 Nghị định số 112/2008/NĐ-CP).
5. Trong việc hòa giải các tranh chấp về tài nguyên nước
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm phối hợp với cơ quan, tổ chức và cá nhân trong việc hòa giải các tranh chấp về tài nguyên nước phù hợp với quy định của pháp luật (khoản 1 Điều 62 Luật Tài nguyên nước).
6. Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc xử phạt vi phạm hành chính về tài nguyên nước
- Phạt cảnh cáo;
- Phạt tiền đến 500.000 đồng;
- Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính có giá trị đến 500.000 đồng ;
- Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chính gây ra hoặc tháo dỡ công trình xây dựng trái phép, dỡ bỏ, di dời các vật gây cản trở dòng chảy; buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm, suy giảm chất lượng và số lượng của nguồn nước do vi phạm hành chính gây ra; buộc thực hiện đúng quy định trong giấy phép; buộc cung cấp đầy đủ và trung thực các dữ liệu, thông tin về tài nguyên nước tại khu vực thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.
(Điều 17 Nghị định số 34/2005/NĐ-CP ngày 17 tháng 3 năm 2005 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước).
II. TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ ĐỊA CHẤT VÀ KHOÁNG SẢN
1. Thẩm quyền và trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong công tác quản lý nhà nước về khoáng sản
- Thực hiện các biện pháp quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản, môi trường, an toàn lao động trong hoạt động khoáng sản; bảo đảm an ninh, trật tự xã hội tại các khu vực có khoáng sản;
- Giải quyết theo thẩm quyền các thủ tục giao đất, cho thuê đất, sử dụng cơ sở hạ tầng và các vấn đề khác có liên quan cho tổ chức, cá nhân được phép thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản tại địa phương theo quy định của pháp luật;
- Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về khoáng sản; xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
(Khoản 3 Điều 6 Nghị định số 160/2005/NĐ-CP ngày 27 tháng 12 năm 2005 của Chính phủ Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Khoáng sản và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoáng sản).
2. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong bảo vệ tài nguyên khoáng sản
- Ủy ban nhân dân các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm thực hiện các biện pháp bảo vệ tài nguyên khoáng sản ở địa phương, kể cả khu vực chưa được Bộ Tài nguyên và Môi trường thông báo nhưng phát hiện có khoáng sản (khoản 6 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoáng sản số 46/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005).
3. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã:
- Phạt cảnh cáo;
-  Phạt tiền đến 500.000 đồng; 
- Tịch thu tang vật, phương tiện sử dụng để vi phạm hành chính có giá trị đến 500.000 đồng;
- Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm hành chính gây ra.
(Khoản 1 Điều 14 Nghị định số 150/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 7 năm 2004 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản).
III. TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ KHÍ TƯỢNG VÀ THỦY VĂN
Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn:
- Phạt cảnh cáo;
- Phạt tiền đến 500.000 đồng;
- Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn có giá trị đến 500.000 đồng;
- Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm gây ra.
(Khoản 1 Điều 13 Nghị định số 61/2008/NĐ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2008 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn).
IV. TRÁCH NHIỆM, QUYỀN HẠN CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ  ĐO ĐẠC VÀ BẢN ĐỒ
1. Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện việc xác định địa giới hành chính trên thực địa, lập hồ sơ địa giới hành chính trong phạm vi địa phương mình (khoản 2 Điều 16 Luật Đất đai).
- Trong việc xác lập tính pháp lý của các tài liệu trong hồ sơ địa giới hành chính (tiết 2.2.4 điểm 2.2 mục 2 Quyết định số 12/2008/QĐ-BTNMT ngày 18 tháng 12 năm 2008 của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phân định địa giới hành chính và lập hồ sơ địa giới hành chính các cấp - sau đây viết tắt là Quyết định số 12/2008/QĐ-BTNMT):
+ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ký tên, đóng dấu xác nhận ở ngoài góc khung Đông Nam các mảnh bản đồ trong bộ bản đồ địa giới hành chính thuộc phạm vi quản lý hành chính của mình;
+ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã liên quan ký tên, đóng dấu bên trong nội dung các mảnh bản đồ địa giới hành chính vào phạm vi thuộc quản lý hành chính của mình và cách đường địa giới hành chính chung với cấp lập hồ sơ từ 2cm đến 3cm;
+ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp quản lý mốc ký xác nhận sơ đồ vị trí mốc địa giới hành chính cấp xã; Bản xác nhận tọa độ các mốc địa giới hành chính; Bảng tọa độ các điểm đặc trưng trên đường địa giới hành chính cấp xã; Bản mô tả tình hình chung về địa giới hành chính; ký xác nhận vào phiếu thống kê địa danh (dân cư, thủy văn, sơn văn); ký bên nhận mốc trong biên bản bàn giao mốc địa giới hành chính cấp xã và ký biên bản xác nhận mô tả đường địa giới hành chính cấp xã đối với 2 xã liên quan.
- Trong việc kiểm tra, nghiệm thu hồ sơ địa giới hành chính các cấp, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm: Kiểm tra nghiệm thu hồ sơ địa giới hành chính thuộc trách nhiệm quản lý trực tiếp của mình, kiểm tra 100% tất cả các hạng mục công việc và tài liệu của hồ sơ địa giới hành chính cấp xã do đơn vị thi công thực hiện (tiết 3.1.2 điểm 3.1 mục 3 Quyết định số 12/2008/QĐ-BTNMT).
2. Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm lưu trữ hồ sơ địa giới hành chính cấp mình; quản lý mốc địa giới hành chính trên thực địa tại địa phương; trường hợp mốc địa giới hành chính bị xê dịch, hư hỏng phải kịp thời báo cáo Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (khoản 2 Điều 17 Luật Đất đai; khoản 4 Điều 17 Luật Đất đai; khoản 2 Mục 2 Thông tư liên tịch số 06/2006/TTLT-BTNMT-BNV-BNG-BQP ngày 13 tháng 6 năm 2006 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nội Vụ, Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng hướng dẫn quản lý công tác đo đạc và bản đồ về địa giới hành chính và biên giới quốc gia).
3. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân xã trong việc thành lập bản đồ địa chính
- Ủy ban nhân dân xã có trách nhiệm xác nhận đối với Bản đồ địa chính, Bản trích đo địa chính (khoản 6 và khoản 8 Mục 1 Quy phạm thành lập bản đồ địa chính tỷ lệ 1:200, 1:500, 1:1000, 1:2000, 1:5000 và 1:10000 ban hành kèm theo Quyết định số 08/2008/QĐ-BTNMT ngày 10 tháng 11 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường - sau đây gọi tắt là Quy phạm thành lập bản đồ địa chính).
- Ủy ban nhân dân cấp xã gửi bản mô tả ranh giới thửa đất do đơn vị đo đạc chuyển đến cho những người sử dụng đất có chung ranh giới thửa đất (người sử dụng đất liền kề) trong trường hợp người sử dụng thửa đất liền kề vắng mặt dài ngày (khoản 7.13 Mục 7 Quy phạm thành lập bản đồ địa chính).
- Ủy ban nhân dân xã có trách nhiệm giải quyết tranh chấp về ranh giới thửa đất theo thông báo của đơn vị đo đạc theo quy định của pháp Luật Đất đai; tiếp nhận bản mô tả thực trạng phần đất đang tranh chấp sử dụng đất của đơn vị đo đạc trong trường hợp tranh chấp chưa giải quyết xong trong thời gian đo đạc ở địa phương để giải quyết (khoản 7.13 Mục 7 Quy phạm thành lập bản đồ địa chính).
- Ủy ban nhân dân cấp xã sau mỗi một nhiệm kỳ công tác của mình có trách nhiệm bàn giao Hồ sơ Địa chính của xã cho Ủy ban nhân dân nhiệm kỳ mới. Khi bàn giao phải lập biên bản bàn giao. Biên bản bàn giao lập thành 02 bản: 01 bản lưu và 01 bản gửi Ủy ban nhân dân huyện (thông qua Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện) để báo cáo (khoản 11.17 Mục 11 Quy phạm thành lập bản đồ địa chính).
4. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc xây dựng lưới độ cao 
Ủy ban nhân dân xã tiếp nhận biên bản bàn giao mốc độ cao kèm theo sơ đồ vị trí và tình trạng dấu mốc tại thực địa với sự có mặt của chủ sử dụng đất hoặc chủ sở hữu công trình nơi đặt dấu mốc (điểm 4.10 khoản 4 Phần II Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng lưới độ cao ban hành kèm theo Quyết định số 11/2008/QĐ-BTNMT ngày 18 tháng 12 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường).
5. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý, sử dụng và bảo vệ công trình xây dựng đo đạc
- Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận biên bản bàn giao dấu mốc kèm theo sơ đồ vị trí và tình trạng dấu mốc tại thực địa của tổ chức, cá nhân hoạt động đo đạc và bản đồ sau khi hoàn thành việc xây dựng dấu mốc đo đạc;  cán bộ địa chính cấp xã có trách nhiệm quản lý và bảo vệ các dấu mốc đo đạc trên địa bàn hành chính cấp xã theo biên bản bàn giao cho Ủy ban nhân dân cấp xã (khoản 2 Điều 6, khoản 1 Điều 10 Quy định về quản lý, sử dụng và bảo vệ công trình xây dựng đo đạc ban hành kèm theo Quyết định số 16/2005/QĐ-BTNMT ngày 16 tháng 12 năm 2005 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường - sau đây viết tắt là Quy định về quản lý, sử dụng và bảo vệ công trình xây dựng đo đạc).
- Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có công trình xây dựng đo đạc có trách nhiệm tiếp nhận thông tin về việc công trình xây dựng đo đạc có khả năng bị xâm hại hoặc bị xâm hại để có biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn kịp thời và xử lý theo thẩm quyền; có trách nhiệm bảo vệ, ngăn chặn hành vi xâm hại công trình xây dựng đo đạc (khoản 2 Điều 7, khoản 2 Điều 10, khoản 2 Điều 13 Quy định về quản lý, sử dụng và bảo vệ công trình xây dựng đo đạc).
6. Xử phạt vi phạm hành chính 
Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đo đạc và bản đồ của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã:
- Phạt cảnh cáo;
- Phạt tiền đến 500.000 đồng; 
- Tịch thu tang vật, trang thiết bị, phương tiện đã sử dụng để vi phạm hành chính có giá trị đến 500.000 đồng; 
- Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm gây ra: Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chính gây ra; buộc hủy bỏ sản phẩm, thông tin, tư liệu đo đạc và bản đồ do hành vi vi phạm hành chính gây ra.
(Khoản 1 Điều 19 Nghị định số 30/2005/NĐ-CP  ngày 11 tháng 3 năm 2005 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đo đạc và bản đồ).

HẦN IV.  TÀI LIỆU THAM KHẢO
MỘT SỐ TÌNH HUÓNG CỤ THỂ VÀ BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT

	Câu 1. Thời gian qua, có  nhiều cơ sở sản xuất kinh doanh xả chất thải độc hại chưa qua xử lý ra sông gây ô nhiễm môi trường, gây thiệt hại lớn cho sản xuất của nhân dân. Để ngăn chặn tình trạng nguy hiểm này nhiều người dân ở các tỉnh có nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất muốn biết: Tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ có trách nhiệm gì về bảo vệ môi trường để có cơ sở kiểm tra, giám sát, yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện đúng trách nhiệm trong bảo vệ môi trường.
	Trả lời:
	Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của tất cả mọi tổ chức, cá nhân, các cấp, các ngành, đặc biệt là các tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
 Theo quy định của pháp luật về môi trường hiện hành tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có trách nhiệm sau đây:
	- Tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
	- Thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường nêu trong báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt, bảm cam kết bảo vệ môi trường đã đăng ký và tuân thủ tiêu chuẩn môi trường.
	- Phòng ngừa, hạn chế các tác động xấu đối với môi trường từ các hoạt động của mình.
	- Khắc phục ô nhiễm môi trường do hoạt động của mình gây ra.
	- Tuyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho người lao động trong cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ của mình.
	- Thực hiện chế độ báo cáo về môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
	- Chấp hành chế độ kiểm tra, thanh tra bảo vệ môi trường.
	- Nộp thuế môi trường, phí bảo vệ môi trường.
	Câu 2. Bạn Thành ở tỉnh Vĩnh Phúc đề nghị cho biết: Bạn muốn xây dựng xưởng sản xuất giấy tại địa phương thì cần phải đảm bảo các yêu cầu gì về bảo vệ môi trường?
	Trả lời:
	Theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường thì: Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ phải đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường sau đây:
	a) Có hệ thống kết cấu hạ tầng thu gom và xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn môi trường.
	Trường hợp nước thải được chuyển về hệ thống xử lý nước thải tập trung thì phải tuân thủ các quy định của tổ chức quản lý hệ thống xử lý nước thải tập trung;
	b) Có đủ phương tiện, thiết bị thu gom, lưu giữ chất thải rắn và phải thực hiện phân loại chất thải rắn tại nguồn;
	c) Có biện pháp giảm thiểu và xử lý bụi, khí thải đạt tiêu chuẩn trước khi thải ra môi trường; bảo đảm không để rò rỉ, phát tán khí thải, hơi, khí độc hại ra môi trường; hạn chế tiếng ồn, phát sáng, phát điện gây ảnh hưởng xấu đối với môi trường xung quanh và người lao động.
	d) Bảo đảm nguồn lực, trang thiết bị đáp ứng khả năng phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường, đặc biệt là đối với cơ sở sản xuất có sử dụng hóa chất, chất phóng xạ, chất dễ cháy nổ.
	Câu 3. Ông Quang ở Thanh Hóa cho biết, gần đây, một số doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh trên địa bàn thường đem đổ chất thải bừa bãi ra biển, gây ô nhiễm nghiêm trọng nhưng không thấy ai xử lý. Ông thắc mắc không biết việc kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường biển được thực hiện như thế nào?
	Trả lời:
Theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường thì việc kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường biển được thực hiện như sau: 
	- Nguồn thải từ đất liền, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đô thị, khu dân cư ven biển, trên biển, trên đảo phải được điều tra, thống kê, đánh giá và có giải pháp ngăn ngừa, hạn chế tác động xấu đối với môi trường biển.
	- Chất thải và các yếu tố gây ô nhiễm khác từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, xây dựng, giao thông, vận tải, khai thác trên biển phải được kiểm soát và xử lý đạt tiêu chuẩn môi trường.
	-  Dầu, mỡ, dung dịch khoan, hóa chất và các chất độc hại khác được sử dụng trong các hoạt động thăm dò, khai thác tài nguyên biển sau khi sử dụng phải được thu gom, lưu giữ trong thiết bị chuyên dụng và phải được xử lý theo quy định về quản lý chất thải nguy hại.
	- Nghiêm cấm mọi hình thức đổ chất thải trong vùng biển nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
	Câu4. Gần đây, một số doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ ở thành phố kéo nhau về xây nhà hàng trên sông H. Quá trình hoạt động, chất thải từ các nhà hàng này cứ tự do đổ ra sông, gây ô nhiễm nguồn nước. Có nơi, nhà hàng còn tự ý đắp kè, nắn dòng cho sông chảy theo ý họ mà không thấy cơ quan nào có ý kiến. Nhân dân trong khu vực rất lo lằng và bất bình nhưng không biết phải làm gì vì họ không biết việc kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường nước trong lưu vực sông được quy định như thế nào?
	Trả lời:
Việc tự ý xây dựng nhà hàng trên sông, xả thẳng chất thải không qua xử lý ra sông, tùy tiện nắn dòng chảy của sông như  nói trên là việc làm sai trái, vi phạm pháp luật, làm ô nhiễm, gây thiệt hại cho môi trường sống. Việc để ô nhiễm môi trường nước trong lưu vực sông rẩt nguy hiểm vì theo dòng chảy, ô nhiễm lan nhanh, phát tán rộng, tác hại khôn lường. Vì vậy, việc kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường nước trong lưu vực sông cần phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, chặt chẽ, đúng quy định, quy chuẩn.
Theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường thì việc kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường nước trong lưu vực sông được thực hiện như sau: 
	-  Nguồn thải trên lưu vực sông phải được điều tra, thống kê, đánh giá và có giải pháp kiểm soát, xử lý trước khi thải vào sông.
	- Chất thải từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, xây dựng, giao thông, vận tải, khai thác khoáng sản dưới lòng sông và chất thải sinh hoạt của các hộ gia đình sinh sống trên sông phải được kiểm soát và bảo đảm yêu cầu về bảo vệ môi trường trước khi thải vào sông.
	- Việc phát triển mới các khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đô thị, dân cư tập trung trong lưu vực sông phải được xem xét trong tổng thể toàn lưu vực, có tính đến các yếu tố dòng chảy, chế độ thủy văn, sức chịu tải, khả năng tự làm sạch của dòng sông và hiện trạng sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và phát triển đô thị trên toàn lưu vực.
	- Việc thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với dự án phát triển mới khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đô thị, dân cư tập trung, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có quy mô lớn trong lưu vực phải có sự tham gia ý kiến của UBND cấp tỉnh nơi có sông chảy qua.ư
	Câu 5. Đối với các nguồn nước hồ, ao, kênh, mương, rạch thì việc bảo vệ môi trường được quy định như thế nào?
	Trả lời:
	1. Nguồn nước hồ, ao, kênh, mương, rạch phải được điều tra, đánh giá trữ lượng, chất lượng và bảo vệ điều hòa nguồn nước.
	2. Hồ, ao, kênh, mương, rạch trong đô thị, khu dân cư phải được quy hoạch cải tạo, bảo vệ; tổ chức, cá nhân không được lấn chiếm, xây dựng mới các công trình, nhà ở trên mặt nước hoặc trên bờ tiếp giáp mặt hồ, ao, kênh, mương, rạch đã được quy hoạch; hạn chế tối đa việc san lấp hồ, ao trong đô thị, khu dân cư.
	Chủ dự án ngăn dòng chảy kênh, mương; dự án san lấp hồ, ao, kênh, mương, rạch phải lập báo cáo đánh giá tác động của môi trường theo quy định của pháp luật.
	3. Không được đổ đất, đá, cát, sỏi, chất thải rắn, nước thải chưa qua xử lý đạt tiêu chuẩn môi trường và các loại chất thải khác vào nguồn nước mặt của hồ, ao, kênh, mương, rạch.
	4. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức điều tra, đánh giá trữ lượng, chất lượng và lập quy hoạch bảo vệ, điều hòa chế độ nước của hồ, ao, kênh, mương, rạch; lập và thực hiện kế hoạch cải tạo hoặc di dởi các khu, cụm nhà ở, công trình trên hồ, ao, kênh, mương, rạch gây ô nhiễm môi trường, tắc nghẽn dòng chảy, suy thoái hệ sinh thái đất ngập nước và làm mất mĩ quan đô thị.
	Câu 6. Các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường nước dưới đất?
	Trả lời:
	1. Việc bảo vệ môi trường trong thăm dò, khai thác nước dưới đất được quy định như sau:
a) Dự án khai thác nước dưới đất có công suất từ 10.000 mét khối trong một ngày đêm trở lên phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường;
b) Chỉ sử dụng các loại hoá chất trong danh mục cho phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong thăm dò, khai thác nước dưới đất;
c) Nghiêm cấm việc đưa vào nguồn nước dưới đất các loại hoá chất, chất độc hại, chất thải, vi sinh vật chưa được kiểm định và các tác nhân độc hại khác đối với con người và sinh vật;
d) Có biện pháp ngăn ngừa ô nhiễm nguồn nước dưới đất qua giếng khoan thăm dò, khai thác nước dưới đất; cơ sở khai thác nước dưới đất có trách nhiệm phục hồi môi trường khu vực thăm dò, khai thác; các lỗ khoan thăm dò, lỗ khoan khai thác không còn sử dụng phải được lấp lại theo đúng quy trình kỹ thuật để tránh làm ô nhiễm nguồn nước dưới đất.
2. Dự án khai thác khoáng sản, dự án khác có sử dụng hoá chất độc hại, chất phóng xạ phải có biện pháp bảo đảm không để rò rỉ, phát tán hoá chất, chất thải độc hại, chất thải phóng xạ, sinh vật nhiễm bệnh vào nguồn nước dưới đất.
3. Kho chứa hoá chất, cơ sở xử lý, khu chôn lấp chất thải nguy hại phải được xây dựng bảo đảm an toàn kỹ thuật, có biện pháp ngăn cách hoá chất độc hại ngấm vào nguồn nước dưới đất.
	Câu 7. Việc di dời các nhà máy, xí nghiệp trực thuộc các Bộ, ngành ra ngoại thành ở các đô thị theo Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được thực hiện như thế nào?
	Trả lời:
	Trong thời gian qua, cùng với quá trình đô thị hóa đang diễn ra với tốc độ rất nhanh trên phạm vi cả nước, việc thực hiện các quy định của Luật Bảo vệ môi trường chưa nghiêm đã làm nảy sinh nhiều cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, gây ra những ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống của nhân dân, đe dọa sự phát triển bền vững của đất nước. Hầu hết đây là những cơ sở đang sử dụng các công nghệ lạc hậu, thiết bị, máy móc cũ kỹ nên mức phát thải các chất gây ô nhiễm rất cao, thiếu các nguồn vốn đầu tư cho các công trình xử lý chất thải, thay đổi công nghệ, phân bố vị trí hoạt động theo không gian hợp lý.
	Để giải quyết tình trạng nói trên, ngày 22/4/2003, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg về việc phê duyệt Kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trên phạm vi cả nước, trong đó đề ra mục tiêu từ nay đến hết năm 2007 phải xử lý triệt để được 439 cơ sở, trong đó có 284 cơ sở sản xuất kinh doanh, 52 bãi rác, 84 bệnh viện, 15 kho thuốc bảo vệ thực vật và 04 điểm tồn lưu chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam. Đây là những cơ sở có tính chất điển hình đã được rà soát, lựa chọn trong các năm 2001 và 2002 nhằm giải quyết ngay những điểm nóng, bức xúc nhất về ô nhiễm môi trường ở những khu đô thị, đông dân và những vùng bị ô nhiễm nặng nề, góp phần bảo vệ môi trường sức khỏe cộng đồng. Hoạt động này cũng sẽ góp phần đẩy mạnh công tác phòng ngừa, ngăn chặn ô nhiễm, từng bước kiểm soát và hạn chế tốc độ gia tăng các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trong phạm vi cả nước và tiến tới giải quyết dứt điểm các cơ sở còn lại và sẽ phát sinh.
	Lần đầu tiên trong công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, Thủ tướng Chính phủ đã nêu cụ thể 439 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng kèm theo thời gian và các hình thức xử lý cụ thể, từ đình chỉ sản xuất, chấm dứt hoạt động đến buộc phải đầu tư, nâng cấp công nghệ, xây dựng hệ thống xử lý chất thải. Lộ trình xử lý được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 từ năm 2003 đến 2005, có 51 cơ sở phải tiến hành xử lý. Giai đoạn 2 là tiến đến năm 2007, 388 cơ sở còn lại sẽ phải hoàn thành các biện pháp xử lý.
	Để thực hiện thành công Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã thành lập Ban Chỉ đạo liên ngành do Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường làm Trưởng ban, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường là Phó trưởng ban thường trực, Thứ trưởng các Bộ: Tài chính, Kế toán và Đầu tư, Khoa học và Công nghệ, Y tế, Thủy sản, Xây dựng, Công nghiệp, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công an, Quốc phòng, Lao động - Thương binh và Xã hội, Giao thông vận tải là thành viên. Dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban Chỉ đạo liên ngành, trong năm 2003, việc thực hiện Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg đã đạt được những kết quả khá khả quan. Cho đến nay đã có trên 30 trong tổng số 439 cơ sở có tên trong Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg đã hoàn thành các biện pháp xử lý triệt để. Bên cạnh 30 cơ sở này, nhiều cơ sở khác cũng đã và đang triển khai thực hiện các biện pháp xử lý triệt để nhằm bảo đảm hoàn thành đúng thời hạn mà Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg đã đặt ra. Trong số 51 cơ sở cần phải xử lý trong giai đoạn 2003-2005, đã có 08 cơ sở đã được xử lý xong, 10 cơ sở khác cũng đã và đang tiến hành các biện pháp xử lý, dự kiến sẽ đảm bảo hoàn thành đúng tiến độ theo quy định. Hiện nay, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang tiến hành thủ tục công nhận chính thức các cơ sở này đã hoàn thành việc thực hiện Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg theo Quyết định số 19/2003/QĐ-BTNMT ngày 30/12/2003 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường.
	Đối với những trường hợp chây ỳ, không tuân thủ yêu cầu của Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg, Ban Chỉ đạo liên ngành đều đã cương quyết yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương ra quyết định đình chỉ sản xuất. Ví dụ trường hợp của phân xưởng giấy để xuất khẩu thuộc Công ty TNHH Hoa Mỹ Hải Phòng hoạt động trên địa bàn xã Song Mai - thị xã Bắc Giang đã bị đình chỉ sản xuất theo Quyết định số 2108/QĐ-CT ngày 19/12/2003 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang.
	Với việc thực hiện thành công Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg thì tình trạng gây ô nhiễm của các nhà máy, xí nghiệp trong thành phố, nơi đông dân cư sẽ từng bước được khắc phục.
	Câu 8. Chính sách và giải pháp của Nhà nước để ngăn chặn ô nhiễm, cải thiện môi trường nước ở nông thôn và các lưu vực sông.
	Chính sách và giải pháp của Nhà nước để ngăn chặn ô nhiễm, cải thiện môi trường nước ở nông thôn và các lưu vực sông.
	Trả lời:
	Theo kết quả điều tra, khảo sát của Bộ Tài nguyên và Môi trường, cả nước hiện có khoảng 90% cơ sở sản xuất cũ chưa có thiết bị xử lý nước thải, phần lớn các khu công nghiệp chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung, chỉ có khoảng 1/3 trong tổng số 106 khu công nghiệp đã xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường. Đa số các cơ sở công nghiệp chỉ xử lý nước thải sơ bộ rồi xả thẳng ra nguồn nước mặt, gây ô nhiễm môi trường đối với các nguồn nước. Ngoài ra, môi trường nước còn bị ô nhiễm bởi nước thải do các hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản và tình trạng đổ chất thải sinh hoạt bừa bãi của người dân xuống nguồn nước. 
	Nhằm ngăn chặn ô nhiễm, cải thiện môi trường nước ở nông thôn, các lưu vực sông và các khu chế biến thủy hải sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã và đang phối hợp với các cơ quan hữu quan tiến hành một số biện pháp sau:
	- Chỉ đạo chính quyền và các cơ quan chuyên môn về quản lý môi trường ở địa phương lập và triển khai kế hoạch kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ sở sản xuất kinh doanh sau khi có Quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường.
	- Đẩy mạnh công tác xử lý các cơ sở gây ô nhiễm bằng các biện pháp áp dụng thu phí nước thải theo quy định tại Nghị định số 67/2003/NĐ-CP ngày 13 tháng 6 năm 2003 của Chính phủ về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải, xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Nghị định số 171/2009/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2009 của Chính phủ về xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
	- Tiếp tục xây dựng chính sách, đề ra các giải pháp cải thiện môi trường làng nghề bao gồm: chính sách phát triển bền vững làng nghề, lập các dự án hình thành cụm sản xuất tập trung có đầu tư cơ sở hạ tầng và hệ thống xử lý chất thải, từng bước đưa các hộ sản xuất vào các cụm sản xuất tập trung này; quy hoạch, quản lý, các giải pháp kỹ thuật, kiểm soát ô nhiễm, phù hợp với đặc thù cảu mỗi loại hình làng nghề, tăng cường chương trình giáo dục truyền thông nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường tại các làng nghề để giải quyết vấn đề môi trường.
	- Tích cực chỉ đạo các địa phương thực hiện nghiêm chỉnh Chỉ thị số 29/1998/CT-TTg ngày 25/8/1998 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác quản lý việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và các chất hữu cơ gây  ô nhiễm khó phân hủy cũng như phối hợp với các cơ quan liên quan nhằm giảm thiểu tác hại của thuốc bảo vệ thực vật tới môi sinh, môi trường và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.
	- Phối hợp với Thanh tra chuyên ngành của  Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các cơ quan liên quan kiểm tra việc nhập lậu thuốc bảo vệ thực vật tại các cửa khẩu, đặc biệt là cửa khẩu Lạng Sơn.